حقوق متقاضیان اقامت در حال بررسی در کانادا در سال 2026
زمانی که درخواست اقامت دائم یا تغییر وضعیت شما در کانادا در حال بررسی است، بسیاری از متقاضیان با این پرسش مواجه میشوند که «در این مدت دقیقاً چه حقوقی دارم؟ آیا میتوانم کار کنم؟ تحصیل کنم؟ سفر بروم؟ بیمه دارم؟»
نکته کلیدی این است که ارسال درخواست اقامت دائم، بهتنهایی هیچ وضعیت حقوقی جدیدی برای شما ایجاد نمیکند. تا زمانی که تصمیم نهایی صادر نشده است، شما همچنان تابع نوع مجوز اقامتی فعلی خود هستید. بنابراین دامنه حقوق و تعهدات شما به این بستگی دارد که در حال حاضر با چه عنوانی در کانادا حضور دارید: دارنده مجوز کار، دانشجو، ویزیتور یا فردی که تحت «حفظ وضعیت» (Maintained Status) قرار گرفته است.
شناخت دقیق این چارچوب قانونی، از بروز تخلف ناخواسته جلوگیری میکند و امنیت پرونده مهاجرتی شما را حفظ خواهد کرد.
اقامت قانونی در زمان بررسی پرونده؛ مفهوم «حفظ وضعیت»
اگر پیش از پایان اعتبار مجوز موقت خود برای تمدید یا تغییر آن اقدام کرده باشید، وارد وضعیت موسوم به Maintained Status میشوید. در این شرایط، قانون به شما اجازه میدهد تا زمان صدور تصمیم نهایی، در کانادا بمانید و تحت همان شرایط مجوز قبلی فعالیت کنید.
برای درک بهتر، وضعیتهای مختلف را میتوان اینگونه مقایسه کرد:
| وضعیت فعلی شما | امکان ماندن در کانادا | امکان ادامه فعالیت قبلی | ریسک خروج از کانادا |
| مجوز معتبر کار | بله | مطابق شرایط مجوز | کم |
| درخواست تمدید قبل از انقضا | بله (Maintained Status) | بله، طبق شرایط قبلی | بالا |
| انقضای مجوز بدون تمدید | خیر | خیر | بسیار بالا |
| ویزیتور | بله تا پایان اعتبار | بدون حق کار | متوسط |
مهمترین نکته در Maintained Status این است که خروج از کانادا میتواند این وضعیت را پیچیده کند. در بسیاری از موارد، فرد پس از بازگشت ممکن است صرفاً به عنوان ویزیتور وارد شود و حق ادامه کار یا تحصیل را از دست بدهد. بنابراین سفر در این بازه زمانی باید با احتیاط و بررسی حقوقی انجام شود.
اشتغال در زمان بررسی درخواست اقامت
حق کار یکی از حساسترین موضوعات در این دوره است. اگر دارای مجوز کار معتبر هستید، میتوانید طبق شرایط درجشده در مجوز خود فعالیت کنید. تفاوت مهمی میان مجوزهای کار وجود دارد:
| نوع مجوز کار | دامنه اختیار شغلی | امکان تغییر کارفرما |
| Employer-Specific | محدود به کارفرمای مشخص | نیازمند مجوز جدید |
| Open Work Permit | آزاد | بله |
| Bridging Open Work Permit | آزاد در دوره بررسی PR | بله |
یکی از ابزارهای مهم برای متقاضیان اقامت دائم اقتصادی، Bridging Open Work Permit (BOWP) است. این مجوز به افرادی که پرونده اقامت دائم آنها وارد مرحله بررسی شده اجازه میدهد بدون وابستگی به کارفرمای خاص، به کار خود ادامه دهند. این موضوع برای جلوگیری از وقفه درآمدی اهمیت حیاتی دارد.
در مقابل، دارندگان ویزای ویزیتور اصولاً حق اشتغال ندارند. اشتغال بدون مجوز، حتی اگر کوتاهمدت باشد، میتواند منجر به رد پرونده اقامت دائم یا صدور دستور خروج شود.
وضعیت تحصیل در زمان بررسی پرونده
اگر با Study Permit معتبر در کانادا حضور دارید، حق ادامه تحصیل در مؤسسه تعیینشده (DLI) را خواهید داشت. در چارچوب قوانین جاری، دانشجویان واجد شرایط میتوانند در کنار تحصیل بهصورت پارهوقت کار کنند.
اما ارسال درخواست اقامت دائم بهتنهایی جایگزین مجوز تحصیل نمیشود. افرادی که هنوز اقامت دائم دریافت نکردهاند، برای ورود به برنامههای دانشگاهی یا کالج همچنان نیازمند مجوز تحصیل (study permit) هستند، مگر آنکه مشمول استثناهای خاص شوند.
فرزندان افرادی که دارای مجوز کار یا تحصیل معتبر هستند، در بسیاری از استانها میتوانند در مدارس دولتی تحصیل کنند. این موضوع یکی از امتیازات مهم خانوادههای متقاضی اقامت محسوب میشود.
شماره بیمه اجتماعی (SIN) و تعهدات مالیاتی
هر فردی که بهطور قانونی کار میکند باید شماره بیمه اجتماعی (SIN) داشته باشد. این شماره به اعتبار مجوز کار شما وابسته است و در صورت تمدید مجوز، باید اطلاعات آن بهروزرسانی شود.
نکتهای که بسیاری از متقاضیان نادیده میگیرند، تعهدات مالیاتی است. حتی در دوره بررسی پرونده اقامت دائم، اگر درآمد دارید موظف به ارائه اظهارنامه مالیاتی سالانه هستید. سابقه مالیاتی منظم میتواند در آینده در فرآیندهای مهاجرتی و حتی دریافت شهروندی تأثیر مثبت داشته باشد.
اجاره مسکن و حمایتهای حقوقی مستأجران
داشتن اقامت موقت مانع اجاره مسکن نیست. شما میتوانید قرارداد رسمی منعقد کنید و تحت حمایت قوانین استانی قرار بگیرید. قوانین روابط موجر و مستأجر در استانها متفاوت است، اما در سراسر کانادا اصل حمایت از مستأجر در برابر اخراج غیرقانونی یا افزایش اجاره خارج از چارچوب قانونی برقرار است.
از نظر عملی، بسیاری از صاحبخانهها ممکن است مدارکی مانند قرارداد کار یا سابقه اعتباری درخواست کنند، اما از منظر حقوقی، وضعیت اقامت موقت معتبر مانعی برای انعقاد قرارداد نیست.
خدمات بانکی و اعتباری
بانکهای کانادایی به افراد دارای وضعیت قانونی، حتی موقت، خدمات ارائه میدهند. افتتاح حساب بانکی، دریافت کارت دبیت و در برخی موارد کارت اعتباری امکانپذیر است. این موضوع برای دریافت حقوق، پرداخت قبوض و ساخت سابقه اعتباری ضروری است.
ساختن سابقه اعتباری (Credit History) از همان ابتدای حضور در کانادا اقدامی هوشمندانه است، زیرا در آینده برای اجاره مسکن بهتر، دریافت وام یا خرید خودرو اهمیت پیدا میکند.
گواهینامه رانندگی
دارندگان اقامت موقت میتوانند برای دریافت گواهینامه استانی اقدام کنند. مقررات هر استان متفاوت است و در برخی موارد نیاز به آزمون تئوری و عملی وجود دارد. استفاده از گواهینامه بینالمللی معمولاً محدود به ماههای ابتدایی ورود است.
بیمه درمانی و دسترسی به خدمات پزشکی
دسترسی به بیمه درمانی عمومی بستگی به استان و نوع مجوز شما دارد. بسیاری از دارندگان Work Permit بلندمدت واجد شرایط دریافت پوشش استانی هستند، اما برخی استانها دوره انتظار چندماهه دارند.
جدول زیر تصویر کلی ارائه میدهد:
| نوع وضعیت | امکان بیمه عمومی | نیاز به بیمه خصوصی |
| Work Permit بلندمدت | در اکثر استانها بله | در دوره انتظار |
| Study Permit | بسته به استان | گاهی الزامی |
| Visitor | معمولاً خیر | بله |
در صورت عدم پوشش عمومی، تهیه بیمه خصوصی ضروری است، زیرا هزینه خدمات درمانی بدون بیمه بسیار بالاست.
تفاوت متقاضیان داخل کانادا و خارج کانادا
افرادی که از داخل کانادا برای اقامت دائم اقدام میکنند، معمولاً انعطاف بیشتری در حفظ وضعیت قانونی دارند. در مقابل، متقاضیانی که از خارج کانادا پرونده ارسال کردهاند، تا زمان صدور تأییدیه اقامت دائم هیچ حق اقامتی در کانادا ندارند، مگر آنکه مجوز مستقل دریافت کنند.
حقوق اساسی تحت منشور کانادا
صرفنظر از وضعیت مهاجرتی، همه افراد حاضر در خاک کانادا از حمایت منشور حقوق و آزادیهای کانادا برخوردارند. این شامل حمایت در برابر تبعیض، حق امنیت شخصی، حق دسترسی به دادگاه و حق برخورد انسانی است. بنابراین حتی در صورت رد شدن پرونده، شما از فرآیند دادرسی عادلانه بهرهمند خواهید بود.
محدودیتها و ریسکهای جدی
در کنار حقوق گستردهای که وجود دارد، محدودیتها نیز باید جدی گرفته شوند. کار بدون مجوز، ارائه اطلاعات نادرست، ازدواج صوری، عدم اعلام تغییر آدرس یا وضعیت خانوادگی و ارتکاب جرم، همگی میتوانند منجر به رد پرونده یا حتی منع ورود چندساله شوند.
نکته مهم این است که ارسال درخواست اقامت دائم به شما «وضعیت اقامت دائم ضمنی» نمیدهد. تا زمانی که Confirmation of Permanent Residence صادر نشده، شما همچنان یک دارنده اقامت موقت محسوب میشوید.
جمعبندی
در دوره بررسی درخواست اقامت در کانادا، شما همچنان از طیفی از حقوق قانونی برخوردار هستید، اما این حقوق دقیقاً در چارچوب وضعیت اقامت موقت فعلی شما تعریف میشود. امکان کار، تحصیل، اجاره مسکن، افتتاح حساب بانکی، دریافت گواهینامه و حتی دسترسی به خدمات درمانی در بسیاری موارد فراهم است، اما رعایت دقیق شرایط مجوز اقامتی اهمیت حیاتی دارد.
مدیریت صحیح این دوره، تفاوت میان یک پرونده موفق و یک پرونده پرریسک را رقم میزند. آگاهی حقوقی، تمدید بهموقع مجوزها و پرهیز از هرگونه فعالیت خارج از چارچوب قانونی، سه اصل اساسی برای عبور امن از این مرحله هستند.
