تصمیمگیری مهاجرتی کانادا تا سال ۲۰۲۷
برنامههای مهاجرتی کانادا طی دههی اخیر بهطور پیوسته در حال تحول بودهاند، اما آنچه در سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ قابل مشاهده بوده، تغییر جهت و عمق استراتژیک در رویکرد مهاجرتی این کشور است. این تغییرات نه تنها نرخ پذیرش مهاجران را تحت تأثیر قرار دادهاند، بلکه ماهیت مسیرها، معیارهای انتخاب، و اهداف بلندمدت سیاستهای مهاجرتی را نیز دستخوش تحول کردهاند.
کانادا دیگر تنها به دنبال جذب جمعیت و نیروی کار نیست؛ بلکه در حال طراحی یک سیستم هوشمند، هدفمند، و بلندمدت است که با نیازهای اقتصادی، جمعیتی و اجتماعی کشور تا سال ۲۰۲۷ همراستاست. در این مقاله، با نگاهی واقعبینانه و تحلیلی، مسیر برنامه مهاجرتی کانادا را تا ۲۰۲۷ بررسی میکنیم:
- چه سیاستهایی تا امروز اجرایی شدهاند؟
- برنامههای آینده چه اهدافی دارند؟
- چه فرصتها و ریسکهایی برای متقاضیان وجود دارد؟
- و این تغییرات چه معنایی برای متقاضیان ایرانی دارد؟
تغییر رویکرد مهاجرتی کانادا
در دههی ۲۰۱۰، برنامههای مهاجرتی کانادا عمدتاً بر افزایش تعداد مهاجران تمرکز داشتند، زیرا با کمبود نیروی کار روبهرو بود. اما در سالهای اخیر، تمرکز سیاستهای مهاجرتی تغییر کرده و هدف از «کمیت صرف» به «کیفیت و تطابق با نیازهای بازار» تبدیل شده است. این تغییر عمدتاً به دلایل زیر رخ داده:
- بحران مسکن: فشار بر بازار مسکن باعث شده دولت بیشتر به «پخش متوازن جمعیت» فکر کند تا تمرکز در چند کلانشهر.
- فشارهای اجتماعی داخلی: افزایش تقاضا برای خدمات عمومی، مسکن و اشتغال شهروندان باعث شده نگاه محافظهکارانهتری نسبت به مهاجرت شکل بگیرد.
- تحول اقتصادی: افزایش رقابت در مشاغل تخصصی و ظهور فناوریهای جدید نیازمند مهاجرانی با مهارتهای دقیقتر و قابلسنجش است.
روندهای اجرایی تا ۲۰۲۶
۱. سختتر شدن LMIA و معیارهای جدید جاب آفر
یکی از قابلمشاهدهترین تغییرات این است که صدور LMIA (ارزیابی تأثیر بازار کار) برای کارفرماهای کانادایی سختتر شده است. این سختگیری نتایج مشخصی داشته:
- توجه بیشتر به مشاغل تخصصی و کاربردی
- رد سریعتر پروندههای مشکوک یا پیشنهادهای صوری
- تمرکز ویژه بر نیاز بازار واقعی استانها
نتیجه این رویکرد، کاهش جاب آفرهای ساده و افزایش اهمیت تجربه واقعی، مهارت و سابقه کاری بوده است. در ۲۰۲۶، جاب آفر هنوز مهم است، ولی دیگر «تضمین» محسوب نمیشود.
۲. برنامههای استانی؛ مرکز ثقل مهاجرت
برنامههای مهاجرت استانی (PNP) به مرکز ثقل سیاستهای مهاجرتی کانادا تبدیل شدهاند. استانها اکنون با تمرکز بر:
- نیاز بازار کار منطقه
- ظرفیت مسکن و خدمات اجتماعی
- برنامههای توسعه جمعیتی
به جذب مهاجر میپردازند. استانهایی مانند ساسکاچوان، منیتوبا و نوا اسکوشیا از این رویکرد بیشترین بهره را بردهاند.
این مسیرها در ۲۰۲۶:
- رقابت کمتری نسبت به اکسپرس انتری دارند
- نیاز واقعی بازار را در نظر میگیرند
- و اغلب حتی بدون جاب آفر رسمی نیز امکان پذیرش فراهم میکنند
تحلیل برنامههای کلان تا ۲۰۲۷
بر اساس دادههای اقتصادی، گزارشهای بازار کار و تحلیل سیاستهای رسمی، میتوان چند جهتگیری اصلی را تا سال ۲۰۲۷ پیشبینی کرد:
۱. تمرکز بر مهارتهای فناوری و تخصصی
کانادا بهصورت فعال به دنبال جذب نیروهایی است که بتوانند در بخشهای فناوری، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، مهندسی و پژوهش فعالیت کنند.
این بدان معناست که:
- مهاجران با مدارک و تجربه مرتبط با این حوزهها شانس بیشتری دارند
- برنامههای آموزشی و حمایتهای حرفهای برای تطبیق مهارتها در حال گسترش است
این جهتگیری تا ۲۰۲۷ تشدید میشود و مهاجران باید به مهارتهای کاربردی و آیندهمحور توجه کنند.
۲. پیوند میان مهاجرت و توسعه مناطق کمجمعیت
بحران مسکن در کلانشهرها باعث شده سیاستگذاران به سمت توزیع جمعیت حرکت کنند. استانهای کمجمعیت و شهرهای کوچک به نیروی کار نیاز دارند، اما ظرفیت خدمات و مسکن برای جمعیت جدید را نیز فراهم میکنند. تا ۲۰۲۷، برنامههای استانی بهطور رسمی بهعنوان یک محور اصلی مهاجرتی شناخته میشوند و انتظار میرود:
- سهم مهاجران در این مناطق افزایش یابد
- امتیازات و تسهیلات برای این مسیر تقویت شود
۳. تمرکز بر تجربه مهاجرت تدریجی
کانادا در سیاستهای خودش کمتر به مسیرهای کوتاهمدت و بیشتر به مسیرهای بلندمدت نگاه میکند. یعنی برنامههایی که:
- از تحصیل شروع میشوند
- به تجربه کاری میانجامند
- و در نهایت به مسیر اقامت دائم متصل میشوند
این رویکرد نشان میدهد مسیرهای «فوری و یکپارچه» کاهش مییابند، در حالی که مسیرهای «تدریجی و مستحکم» تقویت میشوند.
فرصتها و ریسکها برای مهاجران ایرانی
برنامههای استانی هدفمندتر: استانهایی که مهاجران را بر اساس نیاز استخدامی انتخاب میکنند، میتوانند مسیر امنتری برای ایرانیان فراهم کنند.
پیوند تحصیل و کار: مهاجرت تحصیلی – بویژه در دانشگاهها و کالجهای کانادایی – میتواند به ایجاد سابقه کاری کانادایی منجر شود که در آینده یکی از مهمترین عوامل موفقیت مهاجر در بازار کار و اقامت دائم است.
استانهای کمجمعیت: برای ایرانیانی که مایل به زندگی خارج از شهرهای بزرگ هستند، این استانها میتوانند همان «شانس واقعی» باشند که در مسیرهای اصلی دیده نمیشود.
سختتر شدن معیارهای ورود: انتظار میرود تا ۲۰۲۷، درخواستهای شغلی و تحصیلی که بر پایه مهارت واقعی شکل نگرفته باشند، با چالش بیشتری روبهرو شوند.
فشار بیشتر روی مسکن: ادامه بحران مسکن میتواند روی پذیرش مهاجران در کلانشهرها تاثیر بگذارد، بهخصوص اگر برنامههای توسعه مسکونی همسو با رشد جمعیت نباشد.
رقابت تخصصیتر: نیاز به مهارتهای تخصصی باعث میشود رقابت مهاجران در حوزههای عمومی کاهش یافته و سهم مسیرهای حرفهای افزایش یابد.
نیاز به تطبیقپذیری فرهنگی و حرفهای: کانادا در سالهای آینده کمتر به «انطباق ساده» اهمیت میدهد و بیشتر به مهاجرانی نگاه میکند که:
- خود را در جامعه ادغام میکنند
- در حوزههای تخصصی مشارکت دارند
- و ذهنیتی بلندمدت برای اقامت و زندگی دارند
جدول مقایسه سیاستهای مهاجرتی از گذشته تا ۲۰۲۷
| معیار | ۲۰۱۵–۲۰۲۰ | ۲۰۲۱–۲۰۲۵ | پیشبینی تا ۲۰۲۷ |
| تمرکز بر تعداد مهاجران | بالا | متوسط | کمتر |
| تمرکز بر کیفیت نیروی کار | متوسط | بالا | بسیار بالا |
| نقش برنامههای استانی | کم | در حال افزایش | بسیار مهم |
| تسهیل جاب آفر | بیشتر | سختتر | واقعگرا و هدفمند |
| توجه به مناطق کمجمعیت | کمتر | بیشتر | بسیار بیشتر |
| نقش تجربه کاری کانادایی | کم | قابل توجه | مهمترین |
| تمرکز بر مهارتهای تخصصی | متوسط | بالا | بسیار بالا |
نتیجهگیری: واقعیت چیست و باید چطور برنامهریزی کرد؟
سیاست مهاجرتی کانادا تا سال ۲۰۲۷ در مسیر کیفیت، تعادل جمعیتی، تخصص محوری و توسعه مناطق غیرشهری حرکت میکند. این به معنای آن است که:
- مسیرهای ساده و عمومی مهاجرت در حال حذف شدن نیستند، اما رقابت و دشواری آنها افزایش یافته است.
- مسیرهای هدفمند، تخصصی، و منطقهای شانس بیشتری برای موفقیت دارند.
- تجربه کاری کانادایی تا سال ۲۰۲۷ یکی از مهمترین عوامل موفقیت در بازار کار و مسیر اقامت دائم خواهد بود.
- خانوادهها و متقاضیان باید نگاه خود را از «دریافت ویزا» به «برنامهریزی بلندمدت زندگی» تغییر دهند.
مسیر مهاجرت دیگر یک تصمیم تکمرحلهای نیست؛ بلکه یک زنجیرهی پیوسته از تحصیل، تجربه کاری، انتگراسیون اجتماعی و برنامه اقامتی است.
