تحلیل وضعیت مهاجرت موقت در کانادا در سال ۲۰۲۶
در سالهای اخیر، مهاجرت به کانادا به یکی از بزرگترین محورهای سیاستگذاری، اقتصاد و جامعه تبدیل شده است. رشد بیسابقه ورود شهروندان خارجی به ویژه در قالب مهاجران موقت (کارگران موقت و دانشجویان بینالمللی) موجب افزایش فشار بر بازار مسکن، خدمات عمومی و زیرساختهای اجتماعی شده است. این موضوع در کنار نیاز به نیروی تخصصی کار، چالشی پیچیده برای دولت کانادا ایجاد کرده است. در سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، دولت فدرال به دنبال عادیسازی سطح مهاجرت بود و در سال ۲۰۲۶ این تلاشها وارد مرحلهای جدید شده است. اکنون این سؤال مطرح است: آیا کانادا واقعاً در سال ۲۰۲۶ در حال کاهش مهاجران موقت است؟
در این مقاله، به بررسی سیاستهای رسمی دولت، آمارهای مهاجرتی، تغییرات در صدور ویزاها، دلایل پشت این تغییرات و چشمانداز آینده میپردازیم.
چارچوب سیاستی دولت کانادا در ۲۰۲۶
در سال ۲۰۲۵، دولت کانادا برنامهای تحت عنوان «طرح سطوح مهاجرت ۲۰۲۶–۲۰۲۸» عرضه کرد که هدف اصلی آن بازگرداندن مهاجرت به «سطوح پایدار و قابل پیشبینی» بود. این طرح نه تنها برای اقامت دائم، بلکه برای مهاجران موقت نیز هدفگذاریها و محدودیتهایی مشخص کرده است. بر اساس این برنامه: هدف کاهش جامعه کل مهاجران موقت به کمتر از ۵٪ از جمعیت کل کشور تا پایان سال ۲۰۲۷ تعیین شده است.
هدفگذاری ورود مهاجران موقت جدید در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۸۵،۰۰۰ نفر است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵، حدود ۶۷۳،۶۵۰ نفر بود، که کاهش قابلتوجهی را نشان میدهد.
این رقم شامل دانشجویان بینالمللی و کارگران موقت میشود و برنامههای موقتی در بخشهای مختلف بازار کار را نیز در بر میگیرد. این آمارها تفاوت واضحی را نسبت به سالهای اخیر نشان میدهند و حکایت از بازنگری اساسی در رویکرد دولت نسبت به مهاجرت موقت دارند.
کاهش چشمگیر در تعداد دانشجویان بینالمللی
یکی از مهمترین بخشهای مهاجرت موقت در کانادا، حضور دانشجویان بینالمللی است. در سالهای گذشته، صدور مجوزهای تحصیلی (Study Permits) برای دانشجویان در بالاترین سطح خود بود و نقش مهمی در رشد جمعیت موقت ایفا میکرد. با این حال: هدف صدور مجوزهای تحصیلی برای سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۵۵،۰۰۰ نفر کاهش یافته است، یعنی بیش از ۴۵٪ کاهش در مقایسه با اهداف سال ۲۰۲۵.
این کاهش بخش مهمی از استراتژی دولت برای کنترل رشد مهاجرت موقت است، به ویژه با توجه به فشارهایی که افزایش سریع جمعیت دانشجویی بر بازار املاک، خدمات آموزشی، درمان و حملونقل وارد کرده است. این تغییرات نشان میدهد که دولت کانادا از پذیرش بیحدومرز دانشجویان بینالمللی فاصله گرفته و به سمت یک رویکرد کنترلشدهتر حرکت کرده است.
تغییرات در کارگران موقت و سیاستهای مرتبط
در کنار کاهش دانشجویان بینالمللی، بخش دیگر مهاجران موقت یعنی کارگران خارجی موقت نیز تحت تأثیر سیاستهای جدید قرار گرفتهاند: هدفگذاری ورود کارگران موقت در برنامه Temporary Foreign Worker Program (TFWP) و همچنین برنامه International Mobility Program (IMP) در سال ۲۰۲۶ به ۲۳۰،۰۰۰ نفر رسیده که نسبت به سالهای قبل کاهش قابل توجهی را نشان میدهد.
در سالهای اخیر، تعداد واقعی صدور ویزاهای کار موقت نیز کاهش یافته است؛ برای مثال، در نوامبر ۲۰۲۵ تعداد مجوزهای صادرشده در قالب TFWP به پایینترین سطح دو سال اخیر رسید.
این تغییرات در بخش کارگران موقت، نشاندهنده این است که دولت کانادا میکوشد تعادل بیشتری بین نیاز به نیروی کار و کنترل جمعیت موقت برقرار کند؛ به ویژه در بخشهایی که تقاضای کار بالا بوده اما فشار بر خدمات عمومی نیز افزایش یافته است.
دلیل سیاستهای سختگیرانه موقت
دلایل اتخاذ این رویکرد نسبت به مهاجرت موقت چندوجهی و پیچیده هستند:
مدیریت فشار بر خدمات عمومی و بازار مسکن
کانادا در طول چند سال اخیر رشد جمعیتی بیسابقهای را تجربه کرده است، که بخش قابلتوجهی از آن ناشی از مهاجران موقت بوده است. این رشد سریع، فشار زیادی بر بازار مسکن، خدمات درمانی و آموزشی، حملونقل و زیرساختهای شهری وارد کرده است.
امنیت و صلاحیت مهاجران
دولت همچنین تلاش کرده است تضمین کند که مهاجران موقت دارای صلاحیت حرفهای، آموزشی و مالی کافی باشند تا بتوانند بدون ایجاد هزینههای اضافی بر سیستمهای خدماتی کشور مشارکت مثبتی داشته باشند. افزایش الزامات مالی و آموزشی برای برخی ویزاها از نمونههای این اصلاحات است.
انتقال بیشتر به اقامت دائم با تجربه کانادایی
یکی از رویکردهای برجسته در طرح جدید، تسهیل مسیر تبدیل وضع مهاجران موقت به اقامت دائم است؛ برای مثال، دولت اعلام کرده تا ۳۳،۰۰۰ دارنده اجازه کار موقت را در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به اقامت دائم منتقل میکند.
این استراتژی هم به نیاز بازار کار پاسخ میدهد و هم فشار جمعیت موقت را کاهش میدهد، زیرا مهاجران تبدیلشده به اقامت دائم دیگر جزو آمار مهاجران موقت لحاظ نمیشوند.
واکنشها و چالشهای داخلی
سیاستهای کاهش مهاجران موقت در کانادا بازتابهای متفاوتی در سطح سیاسی و اجتماعی داشتهاند:
اعتراضهای سیاسی در برخی استانها
در استان آلبرتا، نارضایتی نسبت به سطح فعلی مهاجرت به حدی رسیده که دولت استانی قصد دارد در یک رفراندوم در اکتبر ۲۰۲۶ از شهروندان بپرسد که آیا میخواهند تعداد دانشجویان بینالمللی، کارگران موقت و پناهجویان کاهش یابد یا خیر. این پیشنهاد نشاندهنده تنشهای فزاینده بین سیاستهای فدرال و نگرش برخی حوزههای اقتصادی و اجتماعی در استانها است.
نقدها از طرف اقتصاددانان و کارشناسان بازار کار
برخی کارشناسان هشدار دادهاند که کاهش شدید مهاجران موقت میتواند کمبود نیروی کار در بخشهایی مانند کشاورزی، مراقبتهای بهداشتی، ساختوساز و صنعت غذا را تشدید کند. در حالی که دولت تلاش میکند کنترل بیشتری اعمال کند، ضروری است برنامهریزی دقیق برای بخشهایی از اقتصاد که به نیروی کار خارجی وابستهاند نیز انجام شود.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی
کاهش مهاجران موقت، چه در بخش تحصیلی و چه در بخش کاری، میتواند پیامدهای گستردهای در اقتصاد و جامعه داشته باشد:
تأثیر بر جمعیت و رشد اقتصادی
آمارها نشان میدهند که در برخی فصلها در سال ۲۰۲۵، جمعیت کانادا به دلیل کاهش ورود مهاجران بینالمللی حتی کاهش یافته است، پدیدهای نادر در تاریخ اخیر کشور.
این کاهش رشد جمعیت میتواند با افزایش دستمزدها، بهبود شرایط بازار مسکن و فشار کمتر بر خدمات عمومی همراه باشد؛ اما در مقابل، ممکن است نرخ رشد اقتصادی کل کاهش یابد، زیرا جمعیت فعال کمتر است.
اثر بر آموزش عالی و فرهنگ دانشجویی
کاهش صدور ویزا برای دانشجویان بینالمللی احتمالاً بر رقابت دانشگاههای کانادایی در جذب استعدادهای جهانی تأثیر خواهد گذاشت. هرچند دانشگاهها تلاش میکنند کیفیت و تجربه آموزشی را ارتقا دهند، بخش مهمی از درآمد خود را از دانشجویان بینالمللی کسب میکنند و کاهش چشمگیر تعداد آنها میتواند چالشزا باشد.
جمعبندی و چشمانداز آینده
با توجه به سیاستهای رسمی، آمارها و روندهای مهاجرتی، پاسخ به سؤال «آیا کانادا در سال ۲۰۲۶ در حال کاهش مهاجران موقت است؟» قطعاً بله است. اما با یک رویکرد هدفمند و برنامهریزیشده. کاهش صدور مجوزهای تحصیلی به طور قابلتوجه، کاهش نسبی در ورود کارگران موقت و هدفگذاریهای رسمی دولت مبنی بر کاهش جمعیت موقت به زیر ۵٪ تا پایان ۲۰۲۷ نشان میدهد که کانادا قصد دارد مسیر مهاجرت را از «گسترش سریع و بیقاعده» به سمت «کنترل و پایداری استراتژیک» تغییر دهد.
این سیاست نه تنها بر اساس دلایل اقتصادی و اجتماعی اتخاذ شده، بلکه به گونهای طراحی شده تا جمعیت کشور در چارچوب ظرفیت خدمات و زیرساختها رشد کند، بدون اینکه نیاز مبرم به نیروی کار متخصص و هدفمند را نادیده بگیرد.
در صورت ادامه این سیاستها، میتوان انتظار داشت که مهاجرت موقت در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ نیز در مسیر کنترلشده باقی بماند و کانادا بیش از پیش به جذب مهاجران تحصیلکرده و متخصص که میتوانند در بازار کار واقعی مشارکت کنند، تمرکز نماید.
